Feitencontrole
Doel
Controleert systematisch elke feitelijke claim in een tekst. Zoekt externe bronnen ter verificatie en geeft een rapport met categorieën (volledig waar, grotendeels waar, niet verifieerbaar, onjuist). Drie gebruiksscenario’s: AI-gegenereerde content controleren, je eigen werk controleren, en andermans content controleren.
Visuele Flow
┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
│ FEITENCONTROLE │
└─────────────┬───────────────────────────────────────────┘
▼
┌─────────────────────┐
│ 1. Claims │ Identificeer alle
│ extraheren │ feitelijke claims
└──────────┬──────────┘
▼
┌─────────────────────┐
│ 2. Bronnen │ Zoek verificatie per
│ zoeken │ claim via web search
└──────────┬──────────┘
▼
┌─────────────────────┐
│ 3. Beoordelen │ Categoriseer elke
│ │ claim op juistheid
└──────────┬──────────┘
▼
┌─────────────────────┐
│ 4. Rapport │ Overzichtelijk rapport
│ opleveren │ met aanbevelingen
└─────────────────────┘
Wanneer triggeren
Activeer deze skill wanneer de gebruiker:
- Wil weten of claims in een tekst kloppen
- AI-gegenereerde content wil verifiëren voor publicatie
- Zegt: “check dit”, “klopt dit?”, “feitencheck”, “fact check”, “verifieer dit”
- Content klaarmaakt voor publicatie en zekerheid wil over de feiten
Workflow
Stap 1: Claims extraheren
Lees de tekst en maak een genummerde lijst van alle feitelijke claims. Dit zijn:
- Statistieken en cijfers
- Datums en tijdlijnen
- Citaten (wie zei wat)
- Oorzaak-gevolgrelaties
- Vergelijkingen (“X is groter/beter/sneller dan Y”)
- Definities of verklaringen
- Historische feiten
Negeer meningen, voorspellingen en subjectieve uitspraken, die zijn niet verifieerbaar.
Stap 2: Bronnen zoeken
Zoek per claim naar betrouwbare bronnen ter verificatie:
- Primaire bronnen : officiële websites, overheidsdata, wetenschappelijke publicaties
- Secundaire bronnen : gevestigde nieuwsmedia, vakbladen, Wikipedia
- Vermijd : social media, onbekende blogs, forums
Noteer per claim:
- De bron die je hebt gevonden
- Of de bron de claim bevestigt, tegenspreekt of nuanceert
Stap 3: Beoordelen
Categoriseer elke claim:
| Categorie | Betekenis | Symbool |
|---|---|---|
| Volledig waar | Bevestigd door betrouwbare bron(nen) | ✅ |
| Grotendeels waar | Kern klopt, maar detail wijkt af | 🟡 |
| Niet verifieerbaar | Geen betrouwbare bron gevonden | ⚪ |
| Onjuist | Tegengesproken door betrouwbare bron(nen) | ❌ |
| Verouderd | Was waar, maar is inmiddels achterhaald | 🔄 |
Stap 4: Rapport opleveren
Lever een rapport op in dit formaat:
# Feitencontrole, [Titel/onderwerp]
**Datum:** YYYY-MM-DD
**Bron:** [Waar komt de tekst vandaan?]
**Totaal claims:** [X]
## Samenvatting
- ✅ Volledig waar: [X]
- 🟡 Grotendeels waar: [X]
- ⚪ Niet verifieerbaar: [X]
- ❌ Onjuist: [X]
- 🔄 Verouderd: [X]
**Betrouwbaarheidsscore:** [X/10]
## Detail per claim
### Claim 1: "[exacte claim]"
- **Oordeel:** ✅/🟡/⚪/❌/🔄
- **Bron:** [URL of referentie]
- **Toelichting:** [Korte uitleg]
### Claim 2: "[exacte claim]"
...
## Aanbevelingen
- [Welke claims moeten worden aangepast?]
- [Welke claims hebben extra verificatie nodig?]
Drie gebruiksscenario’s
1. AI-gegenereerde content controleren
Vooral belangrijk bij:
- Cijfers en statistieken (AI hallucineert regelmatig)
- Datums en namen
- Technische claims
2. Eigen werk controleren
Voor publicatie van:
- Blogposts en artikelen
- LinkedIn-content
- Presentaties en workshops
3. Andermans content controleren
Nuttig bij:
- Research en bronmateriaal
- Klantteksten die je moet beoordelen
- Nieuws en artikelen die je wilt delen
Integratie met andere skills
Gebruik deze skill als voorlaatste stap in content-workflows:
- Content schrijven
- Feitencontrole uitvoeren
- Vermenselijker of redactie toepassen
- Publiceren
Belangrijke regels
- Wees eerlijk : markeer claims als “niet verifieerbaar” als je geen bron vindt, in plaats van te gokken
- Gebruik recente bronnen : geef de voorkeur aan bronnen van de laatste 2 jaar
- Vermeld altijd de bron : geen oordeel zonder referentie